Aspasia

Goede Contacten, Sterke Buurten?

Sociale netwerken, lokale participatie en lokale voorzieningen in buurten van dorpen en steden blijken van groot belang voor het geluk of de tevredenheid van burgers.  Maar hoe precies, dat is moeilijk te beantwoorden. Dit komt vooral omdat ze elkaar onderling beïnvloeden: de aanwezigheid van lokale voorzieningen versterkt vaak de sociale netwerken waardoor mensen eerder geneigd zijn om zich in te zetten voor de lokale samenleving.

In dit onderzoek, dat intussen afgerond is, richtten we ons op de keuze van mensen om zich al dan niet voor hun buurt (en dorp/stad) in te zetten en hoe het lokale aanbod van publieke voorzieningen daarin een rol speelt. Omdat onze verwachting was dat deze keuze beïnvloedt werd door de sociale contacten die iemand heeft, hebben we ook de kenmerken van persoonlijke sociale netwerken onderzocht.

Het onderzoek vond plaats in een aantal gemeenten. In juni 2016 werd gestart met het (deel)onderzoek ‘lokale activiteiten’ in Gemeente Utrechtse Heuvelrug. De inwoners van de gemeente werden uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen.

Wapen van Driebergen

Onderzoek lokale activiteiten in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Het onderzoek in de gemeente Utrechtse Heuvelrug richtte zich op de keuze van mensen om wel of niet actief te zijn binnen hun woonplaats en hoe sociale contacten met vrienden of buren daar een rol in spelen. 

Van afval prikken tot buurtwacht, beleidsinspraak en bardiensten bij een vereniging: er zijn veel manieren om een bijdrage te leveren aan onze eigen woonomgeving. Maar niet iedereen heeft de gelegenheid of behoefte om iets te doen, daar kunnen veel verschillende redenen voor zijn. Daarom hebben is een onderzoek opgezet om de keuze om wel of geen bijdrage te leveren beter te begrijpen. Het onderzoek werd gefinancierd door NWO.

Een belangrijk onderdeel van dit onderzoek was een vragenlijst waarvoor 2000 mensen uit de gemeente Utrechtse Heuvelrug een uitnodiging ontvingen. Per ingevulde vragenlijst werd een klein bedrag gedoneerd aan drie goede doelen binnen de gemeente: Voedselbank Utrechtse Heuvelrug, Stichting Utrechts Landschap en Hart Veilig.

Financiering van het onderzoek en rol gemeente

Het onderzoek in gemeente Utrechtse Heuvelrug maakte deel uit van een groter onderzoeksproject gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Wij hebben als onderzoekers de gemeente benaderd met de vraag of we dit deel van het onderzoek hier zouden kunnen uitvoeren. De gemeente heeft bijgedragen aan het onderzoek door het beschikbaar stellen van de steekproef van adressen, we werkten verder onafhankelijk van de gemeente. De gemeente gaf te kennen erg geïnteresseerd te zijn in onze uitkomsten, en deze zijn dan ook na afloop aan hen gepresenteerd.

Onderzoeksteam

Rixt BijkerKoster, PRLeeuwen, Eveline van

Van links naar rechts: Dr. Rixt Bijker, Dr. Paul Koster, Prof. Eveline van Leeuwen


Publicaties & presentaties 

Bijker, Rixt, Eveline van Leeuwen en Paul Koster (2019). To join or not to join - the impact of social interactions on local participation, TI Discussion Paper, 10/003, Amsterdam: Tinbergen Instituut
 
Bijker, Rixt, Eveline van Leeuwen en Paul Koster (2018). Lokale inzet door ontmoeting, Rooilijn 51 (2), pag. 116-121

North American Regional Science Council (NARSC), Minneapolis 9-12 November 2016. Paper presentatie: Social networks and their impact on community participation: setting-up a discrete choice experiment.

European Happiness Days –  Happiness Economics Conference, Rotterdam 20-23 Maart 2017. Paper presentatie: Happiness and participation: what is the chicken and what the egg?

European Regional Science Association, Groningen 29 Augustus – 1 September 2017. Paper presentie: I will join if your join! The impact of social networks on local participation choices.