Voorkom integriteitsschendingen, leg de verantwoording bij de medewerker

Grote organisaties hebben er vaker mee te maken dan ze lief hebben: integriteitsschandalen. Hoe kun je integriteitsschendingen binnen organisaties voorkomen? Maak de medewerkers onderdeel van de organisatie-integriteit, aldus hoogleraar aan de VU, Rob van Eijbergen.

04-04-2019 | 15:56

Bestuurders die buiten hun boekje gaan, medewerkers die geld wegsluizen of vertrouwelijke informatie lekken naar de pers. Het zijn zomaar wat grepen uit scenario’s die regelmatig voorbijkomen. Organisaties willen uiteraard dit soort schendingen van integriteit voorkomen. Rob van Eijbergen stelt in zijn onderzoek dat, hoewel de natuurlijke neiging is om dan op zoek te gaan naar de schuldige, we eerder moeten kijken naar wat ervoor zorgt dat mensen in de context van een organisatie dergelijk gedrag vertonen.

Van Eijbergen kijkt in zijn onderzoek met name naar wat de oorzaken zijn op organisatieniveau waarom organisatieleden gedrag van integriteitsschending vertonen en wat organisaties zouden kunnen doen om dergelijk gedrag te voorkomen. Daarmee ontneemt hij niet de verantwoordelijkheid van individuen voor hun keuzes, zowel goed als fout, maar legt die verantwoordelijkheid breder. “Maak duidelijk wat er van medewerkers wordt verwacht, organiseer een meldpunt voor misstanden, laat voorbeeldgedrag op alle niveaus zien en voer ook de dialoog en reflectie over de onderlinge groepsdynamiek”, zo zegt Van Eijbergen. Daarmee stelt hij dat een van de oplossingen om integriteitschendingen te voorkomen is om integriteit onderdeel van het reguliere werk te maken en medewerkers verantwoordelijk voor de resultaten van het werk. 

Van Eijbergen is per 1 oktober 2018 benoemd tot deeltijdhoogleraar ‘Integriteit en kwaliteit van organisaties’. Zijn leerstoel richt zich op de kwaliteit en integriteit van organisaties binnen de context van zowel het (semi-)publieke als private domein.