Hoogleraar Marcel Canoy adviseert demissionair premier Mark Rutte over menselijke maat

Marcel Canoy - hoogleraar aan de VU op het gebied van gezondheidseconomie - en Sandra van Dijk - gezondheidspsycholoog aan de Universiteit Leiden - streven naar het terugbrengen van de menselijke maat in onze maatschappij. In hun plan om dit te bewerkstelligen ligt de focus op het doorbreken van een terugkerende cyclus waarin de menselijke maat verloren gaat. Op maandag 10 mei stipte demissionair premier Mark Rutte de ideeën van Canoy en Van Dijk aan in een interview met Nieuwsuur. Vandaag brengt hij ze ter sprake in de Tweede Kamer.

12-05-2021 | 16:51

Het probleem in het huidige beleid is volgens Canoy en Van Dijk een klassieke cyclus die zich steeds herhaalt. Er gebeurt iets vervelends zoals fraude, de media pakken het op en Kamerleden beloven strenger toezicht. Vervolgens ontstaat ophef over het verdwijnen van menselijke maat, waarna Kamerleden eisen dat de menselijke maat terug moet komen in het strenge toezicht waar ze zelf op hebben gehamerd. “Regels worden versoepeld, totdat een nieuw fraudegeval ons weer in deel één van de cyclus doet belanden.” Het is een paradox: bij te streng toezicht verdwijnt de menselijke maat, bij te slap toezicht ontstaat fraude. 

De oplossing ligt volgens Canoy en Van Dijk in het expliciet maken van menselijke maat. Iedere uitvoeringsorganisatie en toezichthouder moet volgens hen een plan maken om maatwerk te leveren. In zo’n plan kan bijvoorbeeld staan hoe een organisatie rekening kan houden met uitzonderingen en persoonlijke context. “Je moet vragen aan de personen waar het over gaat wat het betekent om persoonlijk behandeld te worden”, vertelt Canoy. “Bij de ene organisatie is dit iets anders dan bij de andere organisatie.” Canoy benadrukt hierin het belang van het belonen van medewerkers voor het hanteren van de menselijke maat. “In het huidige systeem word je gestraft voor het afwijken van de regels, terwijl er juist heel veel redenen zijn om af te wijken van die regels omdat de context dat verijst.”

Canoy is blij dat Rutte achter zijn ideeën staat en ze bespreekbaar maakt in Den Haag. Hij hoopt op een meerderheid in de Kamer zodat het plan in het regeerakkoord wordt opgenomen waarna het verder uitgewerkt kan worden. “Er zit een gedachtegoed achter dat we de komende tijd verder uit gaan werken.” Lees meer over Canoy en Van Dijk in een interview dat vandaag verscheen in Trouw.